Glossary

Kale vorst verwijst naar vorstperiodes waarin de grond bevroren is, maar er geen beschermende sneeuwlaag aanwezig is. De term 'kaal' verwijst naar het ontbreken van isolerende sneeuw, die planten normaal gesproken beschermt tegen extreme temperatuurschommeling.

Bij kale vorst bevriest de grond diep en gelijkmatig. Dit weer is vooral gevaarlijk voor planten met gevoelige wortels of bovengrondse plantendelen, omdat ze onbeschermd worden blootgesteld aan de koude, droge lucht. Ook wintergroene planten hebben hier last van, omdat ze water verdampen via hun bladeren, maar geen water uit de bevroren grond kunnen opnemen – er dreigt vorstdroogte.

Bedreigde planten

Vooral de volgende soorten hebben last van kale vorst:

• Groenblijvende struiken zoals buxus, laurierkers en rododendron
• Wintergroene vaste planten en grassen
• Sierplanten en jonge planten met ondiepe wortels
• Gevoelige potplanten zonder geïsoleerde potbescherming

Gevolgen en schade

De bevroren grond verhindert de opname van water, waardoor planten uitdrogen. Bovendien kan er vorstverheffing optreden – door het openscheuren van de grond komen wortels aan de oppervlakte terecht, waar ze bevriezen. Bij sterkere temperatuurschommelingen ontstaan bovendien scheuren in de schors of in het plantenweefsel.

Voorkomen en beschermen

Om schade door vorst te voorkomen, helpt een goede voorbereiding:

• Bedek de grond met mulch, loof of takken om temperatuurschommelingen te verminderen.
• Zet groenblijvende planten op wind beschermde locaties.
• Bij vorstvrij weer in de winter af en toe watergeven, om uitdroging te voorkomen.
• Potplanten isoleren of vorstvrij overwinteren.
• Bescherm gevoelige planten tegen wind en kou met vlies of jutezakken.

Een gesloten sneeuwlaag is de beste natuurlijke bescherming tegen vorst, omdat deze als een isolerende laag fungeert en de grond en wortels op een gelijkmatige temperatuur houdt.