Glossary

Donkere kiemers zijn planten waarvan de zaden alleen in het donker ontkiemen. Bij het zaaien moeten ze worden bedekt met een laag aarde, zodat er geen licht op valt. Pas dan beginnen in het zaad de biochemische processen die het ontkiemproces in gang zetten.

In tegenstelling tot lichtkiemers wordt de ontkieming bij donkere kiemers door licht geremd. Deze aanpassing zorgt ervoor dat de zaden diep genoeg in de grond liggen, waar voldoende vocht en bescherming tegen uitdroging aanwezig zijn.

Typische donkere kiemers zijn veel groente- en sierplanten, waaronder:

• Erwt (Pisum sativum)
• Boon (Phaseolus vulgaris)
• Pompoen (Cucurbita)
• Zonnebloem (Helianthus annuus)
• Zinnia (Zinnia elegans)
• Oost-Indische kers (Tropaeolum majus)

Zaaien en bijzonderheden

Donkere kiemers worden, afhankelijk van de grootte van het zaad, ongeveer twee tot drie keer zo diep gezaaid als het zaad zelf dik is. Alleen zo krijgen ze de nodige duisternis en gelijkmatige vochtigheid. Te ondiep zaaien leidt er vaak toe dat er geen ontkieming plaatsvindt of dat de zaailingen verdrogen.

Na het zaaien moet het substraat goed worden aangedrukt om ervoor te zorgen dat het goed aansluit op de bodem, en vervolgens voorzichtig worden bevochtigd – bij voorkeur met een fijne sproeistraal, zodat de grond niet wordt weggespoeld. Bij zaaien in de volle grond is het belangrijk om de grond gelijkmatig vochtig te houden, maar niet te nat.

Waarom donkere kiemers duisternis nodig hebben

Het licht heeft een remmende werking op donkere kiemers. In de natuur betekent duisternis dat het zaadje voldoende diep in de grond ligt – een teken van bescherming tegen zon, wind en vijanden. Alleen daar vindt het constante omstandigheden die het nodig heeft om te ontkiemen: vocht, warmte en rust zonder temperatuurschommelingen.

Deze strategie voorkomt dat zaden aan het oppervlak uitdrogen of door vorst worden beschadigd. De remming van de ontkieming bij licht is dus een evolutionaire beschermingsfunctie, die het voortbestaan van de zaailingen veiligstelt – vooral in open, aan de zon blootgestelde levensomgevingen.